Aynı ilde fiyat neden istasyona göre değişir?

Aynı gün, aynı ilde, aynı ürün için iki istasyonun tabelasına baktığınızda farklı rakamlar görmeniz sık rastlanan bir durumdur. Bu farkların neredeyse hiçbiri vergiden kaynaklanmaz; ÖTV ve KDV ülke genelinde aynıdır. Farkı yaratan, yakıtın rafineriden pompaya kadar izlediği yol ve o yolun sonundaki istasyonun koşullarıdır.

Liste fiyatı ve bayi fiyatı

Türkiye'de istasyonların büyük çoğunluğu bir dağıtım şirketinin bayisidir. Dağıtıcılar her il ve ilçe için bir liste fiyatı yayımlar; bu, bayi ağında uygulanan pompa fiyatıdır ve bizim tablolarımızın kaynağıdır. Bayinin pompada uyguladığı fiyat çoğu zaman bu listeyle aynıdır.

Farklılık genellikle şu durumlarda ortaya çıkar:

• Bayinin kendi indirimi veya dağıtıcının belirli istasyonlarla sınırlı kampanyası,
• Sadakat kartı, mobil uygulama veya banka kartıyla sağlanan indirimler (tabelada görünmez, ödemede düşer),
• Premium veya katkılı ürünler: standart benzin ile markalı üst segment ürün farklı fiyatlanır; tabelada yan yana durdukları için karıştırılabilir.

İl ve ilçe farkı

Dağıtıcıların fiyat sayfalarında il seçtikten sonra ilçe seçmeniz istenmesinin nedeni budur: fiyatlar ilçeye göre de değişebilir. İstanbul'da Avrupa ve Anadolu yakası çoğu firmada ayrı fiyatlanır. İl merkezinden uzak, dağlık veya ulaşımı zor ilçelerde nakliye payı daha yüksektir.

Bugünkü verilerde il ortalamaları arasında benzinde en düşük fiyat İstanbul ilinde 80,36 ₺, en yüksek fiyat Elazığ ilinde 82,98 ₺. Aradaki fark litre başına 2,62 ₺; 50 litrelik bir depoda 131 ₺ eder.

Nakliye: rafineriye uzaklık

Türkiye'de yakıt dört büyük rafineride üretilir: İzmit (Körfez), İzmir Aliağa, Kırıkkale ve Batman. Aliağa'da ayrıca ikinci bir rafineri daha bulunur. Bunlara ek olarak ithal ürün, Mersin, Samsun, Antalya ve Marmara kıyısındaki deniz terminallerinden ülkeye girer. Yakıt bu noktalardan dağıtım şirketlerinin depolarına, oradan da tankerlerle istasyonlara taşınır.

Karayolu nakliyesinin maliyeti mesafeyle birlikte artar ve litre başına fiyata yansır. Aşağıdaki tabloda illeri en yakın rafineriye kuş uçuşu uzaklıklarına göre gruplayıp bugünkü ortalama benzin fiyatlarını yan yana koyduk:

Kuş uçuşu mesafe gerçek nakliye yolunu tam yansıtmaz: kıyı terminallerine yakın iller, rafineriye uzak olsalar da daha ucuz ikmal edilebilir; dağlık güzergâhlar ise mesafeyi fiilen uzatır. Nitekim en uzak bantlarda görünen Hatay, Antalya ve Mersin gibi illerin bir kısmı deniz terminallerinden ikmal edilir. Tablo bu yüzden kesin bir kural değil, nakliye etkisinin kabaca büyüklüğünü gösterir.

Otoyol ve özel konumlar

Otoyol dinlenme tesisleri, köprü ve tünel bağlantılarındaki istasyonlar ile havalimanı gibi özel konumlarda fiyat çoğunlukla il listesinin üzerindedir. Bu tesislerin kira ve işletme giderleri yüksektir, rakip istasyon sayısı azdır ve sürücünün başka seçeneği sınırlıdır. Uzun yolda yakıt alacaksanız otoyoldan kısa bir sapma ile ilçe merkezindeki bir istasyona uğramak çoğu zaman daha ekonomiktir. Yolculuğun toplam yakıt bütçesini yol yakıt maliyeti hesaplayıcısıyla önceden görebilirsiniz.

Tablomuz neden birkaç kuruş farklı olabilir?

Sitemizdeki fiyatlarla pompa arasında küçük bir fark gördüğünüzde nedeni çoğunlukla şunlardan biridir:

1. İl merkezi fiyatı: Tablolar varsayılan olarak il merkezi liste fiyatını gösterir. Bulunduğunuz ilçenin fiyatı farklı olabilir.
2. Güncelleme saati: Listeleri her gece 00:15'te çekip 07:30'da tekrar kontrol ediyoruz. Gün içinde yapılan nadir güncellemeler ertesi turda yansır.
3. Bayi uygulaması: Kampanya veya bayi indirimi liste fiyatında görünmez.
4. Ürün farkı: Premium ürünler ayrı fiyatlanır; biz standart ürünleri karşılaştırıyoruz.
5. Firmanın yayımladığı veri: Firma sayfasındaki fiyat nadiren pompadan geç güncellenir. Böyle bir durumda pompadaki fiyat esastır.

Pratikte ne yapmalı?

• Yaşadığınız ilin tablosunda aynı gün en ucuz firmayı bulun; büyük şehirlerde fark bazen litre başına birkaç on kuruşa çıkar. Örneğin İstanbul akaryakıt fiyatları sayfasında firmalar yan yana.
• Uzun yola çıkmadan önce depoyu şehir içinde doldurun, otoyol tesislerinde yalnızca gerektiği kadar alın.
• Kartlı ve uygulamalı indirimleri hesaba katın; tabelada yazan fiyatla ödediğiniz fiyat farklı olabilir.
• Birkaç kuruş için uzun bir sapma yapmayın: 5 km'lik ek yolun yakıtı, küçük bir fiyat farkının getirisini kolayca aşar.

Sapmaya değer mi? Kısa bir hesap

Diyelim ki 45 litre benzin alacaksınız ve 6 km uzaktaki bir istasyon litre başına 0,15 ₺ daha ucuz. Kazancınız 45 × 0,15 = 6,75 ₺. Gidiş-dönüş 12 km'lik ek yol ise 100 km'de 6,5 litre yakan bir otomobilde yaklaşık 0,78 litre, bugünkü ortalama fiyatla 64,04 ₺ eder. Fark ancak ucuz istasyon zaten yolunuzun üzerindeyse ya da depo çok büyükse anlamlı hale gelir. Aynı hesabı farklı litre ve fiyatlarla depo maliyeti hesaplayıcısında deneyebilirsiniz.