Yakıt tasarrufu: depoyu daha geç boşaltan 12 alışkanlık

Yakıt tasarrufu konusunda dolaşan tavsiyelerin bir kısmı işe yarar, bir kısmı ise yalnızca iyi niyetlidir. Bu rehberde yalnızca etkisi ölçülmüş, fiziksel bir açıklaması olan on iki alışkanlığı topladık. Yüzde değerler, ABD Enerji Bakanlığı'nın fueleconomy.gov sitesinde derlenen testlerden alınan tipik aralıklardır; sizin aracınızda sonuç daha düşük ya da yüksek çıkabilir.

Yüzde birkaç ne kadar eder?

Yılda 15.000 km yapan ve 6,5 L/100 km yakan benzinli bir otomobil, bugünkü ortalama fiyatla (82,10 ₺) yılda yaklaşık 80.048 ₺ yakıt parası öder. Küçük yüzdeler bu tutar üzerinde şöyle görünür:

Araç: lastik, yük, bakım

1. Lastik basıncını ayda bir, soğukken ölçün

Düşük basınçlı lastik yolda daha fazla ezilir ve yuvarlanma direnci artar. Ölçümlere göre dört lastiğin ortalama basıncındaki her 1 psi (yaklaşık 0,07 bar) düşüş tüketimi yaklaşık %0,2 artırır; yani 0,5 bar eksik lastiklerle %1,5 civarında fazla yakarsınız. Doğru değer lastiğin yanağında değil, genellikle sürücü kapısı içindeki veya yakıt kapağındaki etikette yazar. Ölçümü araç birkaç saat durduktan sonra yapın; sıcak lastik olduğundan yüksek gösterir.

2. Kullanmadığınız tavan bagajını sökün

Tavan kutusu ve boş taşıyıcı çubuklar aerodinamiği bozar. Büyük bir tavan kutusu otoyol hızlarında tüketimi %10–25 artırabilir; arkaya takılan bir taşıyıcının etkisi çok daha küçüktür (%1–5). Tatil dönüşü sökmeyi unutmak, yıl boyu bu cezayı ödemek demektir.

3. Bagajı boşaltın

Her 45 kg ek yük tüketimi yaklaşık %1 artırır; etki küçük araçlarda daha büyüktür. Bagajda aylarca taşınan çanta, alet ve yedek sıvılar sessiz bir maliyettir.

4. Bakımı aksatmayın, ama mucize beklemeyin

Üreticinin önerdiği viskozitede motor yağı kullanmak tüketimi %1–2 iyileştirebilir. Rot-balans bozukluğu ve sürten fren balataları direnci artırır. Arızalı bir oksijen sensörü gibi ciddi sorunlar ise tüketimi çok belirgin biçimde yükseltebilir; motor arıza lambası yanıyorsa ertelemeyin. Buna karşılık modern enjeksiyonlu araçlarda kirli hava filtresi tüketimi değil, çoğunlukla performansı etkiler.

Sürüş: hız, ivme, vites

5. Otoyolda hızı birkaç kademe düşürün

Hava direnci hızın karesiyle artar. 130 yerine 110 km/sa ile gittiğinizde aracın karşılaştığı hava direnci yaklaşık %28 azalır. Otoyolda harcanan enerjinin büyük kısmı bu dirence gittiği için tüketim belirgin biçimde düşer; buna karşılık yolculuk süresi 100 km'de yalnızca 8 dakika kadar uzar. Düz yolda hız sabitleyici kullanmak da gereksiz hız dalgalanmalarını önler.

6. Yumuşak hızlanın, erken ve yumuşak frenleyin

Sert hızlanıp sert frenlemek, harcanan enerjiyi balatalarda ısıya çevirmek demektir. Ölçümlere göre agresif sürüş otoyolda tüketimi %15–30, dur-kalk trafikte %10–40 artırabilir. Bu listedeki en büyük kazanç kalemidir ve hiçbir masrafı yoktur.

7. Önünüze bakın, motor freninden yararlanın

Kırmızı ışığa ya da yavaşlayan trafiğe yaklaşırken gazdan erken ayağınızı çekin. Modern enjeksiyonlu motorlar vitesteyken gaz pedalı bırakıldığında yakıt püskürtmeyi keser; bu sürede tüketim sıfıra yakındır. Boşa almak ise motoru rölantide yakıt yakmaya bırakır.

8. Erken vites büyütün

Motor, düşük devir ve orta yükte daha verimli çalışır. Benzinli araçlarda yaklaşık 2.000–2.500, dizellerde 1.500–2.000 devir civarında üst vitese geçmek genellikle uygundur; motoru zorlayacak kadar düşük devire inmeyin. Aracınızda vites göstergesi varsa önerisine uymak iyi bir başlangıçtır.

Klima, rölanti ve yolculuk planı

9. Klimayı hıza göre kullanın

Çok sıcak havalarda klima, özellikle kısa yolculuklarda, tüketimi %25'in üzerinde artırabilir. Şehir içinde düşük hızda camları açmak genellikle daha ekonomiktir. Otoyol hızlarında ise açık camlar hava direncini artırdığı için camları kapatıp klimayı makul bir sıcaklıkta çalıştırmak daha mantıklıdır. Güneşte kalmış aracı birkaç dakika camlar açık sürüp sıcak havayı boşalttıktan sonra klimayı açmak yükü azaltır.

10. Rölantide beklemeyin

Çalışan bir motor, motor hacmine ve klima kullanımına göre saatte yaklaşık 1–2 litre yakıt yakar. Yaklaşık 10 saniyeden uzun beklemelerde motoru kapatmak, yeniden çalıştırmanın harcadığından fazlasını kazandırır. Soğuk havada motoru rölantide ısıtmak da gereksizdir; modern motorlar en hızlı, yumuşak bir sürüşle ısınır.

11. Kısa yolları birleştirin

Soğuk motor sıcak motordan belirgin biçimde fazla yakar. Soğuk motorla yapılan birkaç kısa yolculuk, aynı mesafeyi tek seferde ve sıcak motorla katetmeye göre iki katına kadar yakıt harcayabilir. İşleri tek bir turda toplamak ve yoğun saatleri atlatmak hem yakıt hem zaman kazandırır.

12. Yakıtı akıllı alın

Aynı ilde firmalar arasındaki fark bazen litre başına birkaç on kuruşa çıkar; bulunduğunuz ilin tablosunda, örneğin İstanbul akaryakıt fiyatlarında, en ucuz firmayı görebilirsiniz. Gece yaşanan değişiklikleri zam ve indirim geçmişinden takip edip depoyu zamdan önce doldurmak da küçük ama kesin bir kazançtır. Ancak birkaç kuruş için uzun sapmalar yapmayın.

İşe yaramayanlar

Kendi tüketiminizi ölçün

Alışkanlık değişikliğinin işe yarayıp yaramadığını anlamanın en güvenilir yolu, gerçek tüketimi ölçmektir:

1. Depoyu tam doldurun ve kilometre sayacını (veya tripmetreyi) sıfırlayın.
2. Deponun en az yarısını kullanana kadar normal şekilde sürün.
3. Aynı istasyonda, mümkünse aynı pompada yeniden tam doldurun ve aldığınız litreyi not edin.
4. Alınan litre ÷ gidilen km × 100 = gerçek L/100 km tüketiminiz.

Yol bilgisayarları çoğu zaman birkaç yüzde iyimser gösterir; birkaç depo boyunca ölçüm yapmak daha doğru bir ortalama verir. Bu ortalamayla bir sonraki yolculuğun bütçesini yol yakıt maliyeti, deponun bugünkü tutarını depo maliyeti hesaplayıcısıyla çıkarabilirsiniz.